وارد مىشود . اگر در آنجا هم نشد ، عِنْدَ النَّزْع « 1 » فشار زياد بر او وارد مىشود . اگر آن هم نشد آن مهالك و آن « عَقَباتى » « 2 » كه در كار هست ، در آن عقبات ، در برازخ و در آن عقبات بر او چيز [ فشار ] واقع مىشود . اگر نشد در قيامت بر او يك فشارهايى وارد مىشود ، براى اينكه جهنم نرود . لكن اگر نشد چطور ؟ آخِرُ الدَّواءِ الْكىّ ؛ « 3 » خدا نكند به او برسد . در روايتى هست كه لابِثِينَ فِيها أَحْقاباً ، « 4 » اين مال اشخاصى است كه اهلِ - عرض مىكنم كه - هدايت هستند ؛ يعنى اشخاصى هستند كه ديانتشان محفوظ است ! « 5 » براى من و جنابعالى است ! آن وقت هر « حَقْبه » اش « 6 » چند هزار سال ! آقا شما الآن يك سنگ گرمى را نمىتوانيد دستتان بگيريد ، آتش است ؛ بترسيد از آتش ! اين آتشها را از حوزه‌ها بيرون كنيد ؛ از قلبهايتان اين اختلافات را بيرون بكنيد . مهذب كنيد خودتان را . شما مىخواهيد وارد بشويد در يك جامعه‌اى ، تهذيب كنيد آنها را ؛ از شما كه تهذيب برنمىآيد ! كسى كه خودش را نتواند اداره كند ديگران را مىتواند ؟ ! اين دسته‌بنديها غلط است ؛ اين دسته‌بنديها فسق است . حوزه‌ها را ضايع مىكند اين كارها . دست برداريد از اين لوطىگريها . خطر نفوذ دشمن در حوزه‌ها من همه‌اش خوف - خيلى خوف - از اين مطلب دارم كه يك اشخاصى در بين اين جمعيتها پيدا مىشود ، پيدا شده باشد . ممكن هم هست كه اينجا توى مدرسه‌ها نباشد ، توى مدرسه‌ها ممكن است اصلًا نباشد ، همه اشخاص مهذب و خوب باشند لكن او به وسايط ، وسايط به واسطه ، واسطه به واسطه برسد به اينكه تكليف شرعى درست كنند !

--> ( 1 ) - هنگام مرگ ( جان كندن ) . ( 2 ) - منظور « مواقف » قيامت است كه انسان بايد از آن بگذرد . ( 3 ) - « آخرين درمان و چاره داغ كردن است » . نهج البلاغه ( فيض الاسلام ) خطبهء 167 ، وسائل الشيعه ، ج 17 ، ص 181 . ( 4 ) - سورهء نبأ ، آيهء 23 . براى تحقيق پيرامون روايت مذكور پپپ معانى الاخبار ، ص 220 . ( 5 ) - تفسير مجمع البيان ، ذيل آيهء 23 سورهء نبأ . ( 6 ) - مدت زمان نامعلوم .